21e zondag door het jaar (2026) – Gij zijt de Christus
Marcel Braekers
21e zondag (2026) – Gij zijt de Christus Mt. 16, 13 – 20
Openingszang 803 hoe is uw naam
Begroeting
Enige tijd geleden had ik mijn auto op een plaats gezet waarvan de politieagent beweerde dat het een voetpad was. Omdat ik geen voetpad bemerkte en in het verweer ging, vroeg hij wie ik wel was en moest ik mijn identiteitskaart tonen. Daarmee wist hij wie ik was. Tenminste dat dacht hij, want wie ben ik?
Indien je meedoet aan een tv-quiz wordt bij de voorstelling verwacht dat je zegt wat je beroep is, je hobby’s, of je een relatie hebt, enz. Daarmee meent men te weten wie je bent. Maar is dat zo? Ik kan enkele karaktertrekken opnoemen, zeggen waar ik van droom, wat me dwars zit, voor welke partij ik stem, of ik in God geloof of in de verrijzenis. Maar weet u dan wie ik ben? Eigenlijk nog niet. Het is alsof je een ui aan het pellen bent en elke keer een nieuwe schil verwijdert, maar kom je dan bij een kern of blijf je maar afpellen? Ik herinner me een professor filosofie die altijd de vraag herhaalde: is de mens een ajuin of een appel? Heeft hij een kern waarrond zich een identiteit opbouwt of is het een illusie en zijn we alleen maar product van ons lichaam, onze opvoeding, onze sociale relaties?
U voelt me misschien wel komen: in het christendom is de mens drager van een diepere kern, een plek waar we onaanraakbaar zijn en alleen onszelf. In de traditie sprak men van een ziel, Eckhart noemt het een zielenvonk, in de viering van Maria was er sprake van maagdelijkheid als dat onaanraakbare. Ook de Engelse psychiater D. Winnicott wees op dat onnoembare centrum waarvoor men in elk contact altijd eerbied moet hebben. De mens als mysterie.
Had ik de agent niet mijn identiteitskaart getoond maar geantwoord: ‘Ik ben ten diepste een geheim’ dan had ik misschien nog een boete erbij gekregen. En toch zou ik het meest intieme van mezelf hebben uitgesproken. Onze wereld moet het helaas van feiten hebben, van wat tastbaar en herkenbaar is.
Mattheüs sluit het eerste deel van zijn evangelie af met de vraag die Jezus aan de leerlingen stelt: wie denk je dat Ik ben?’ Waarop Petrus antwoord: ‘U bent de Christus, de Zoon van de levende God’. En daarmee sluit het eerste deel af.
Litanie 112 Heer Jezus, koning en gezalfde Gods
Gebed
Gij die genoemd wordt:
Heer, Messias, Zoon van de levende God,
Weg naar nieuw leven,
Wijnstok waarop wij zijn geënt,
Hoeksteen en herder.
Jezus zijt Gij, zoon van Maria en Jozef,
Gestalte van gerechtigheid,
Brood gebroken tot onze vrede.
Wees hier vandaag in ons midden aanwezig,
Wek uw kracht en kom ons bevrijden.
Refrein 133 El Senyor (koor + volk)
Mattheüs 16, 13 – 20
Refrein 133 El Senyor
Homilie
Men zegt dikwijls dat Mattheüs zijn evangelie heeft geschreven voor de liturgie. Vandaar de plechtstatigheid waarmee een genezing of een toespraak wordt afgesloten. Vandaar de plechtige afsluiting van het eerste deel van dit evangelie met de belijdenis van Petrus. In naam van heel de geloofsgemeente getuigt hij: U bent de Christus, de Zoon van de levende God. De belijdenis steekt schril af tegen de idee die mensen uit Zijn omgeving hebben. Je lijkt op Johannes de Doper, op Elia of Jeremia, misschien ben je zelfs een reïncarnatie van hen.
In naam van zijn gemeente en in naam van onze gemeenschap verklaart Petrus: Jij bent de Christus. Merkwaardig is dat Jezus eraan toevoegt dat men dit niet verder mag vertellen, het is een geheim waar je niet zomaar mee te koop loopt. Sterker nog: je kan dit niet weten vanuit jezelf, het is een inzicht dat je moet gegeven worden door de Vader.
Ik ga even terug naar het beeld van de ajuin en de appel dat ik bij de begroeting gebruikte. Jezus heeft een diepere kern, zo zegt de evangelist, die helemaal met God te maken heeft. Je leert iets van zijn persoon door de tijd waarin Hij leefde te bestuderen. Je leert Hem kennen via zijn toespraken, zijn houding tegenover zieken of uitgestotenen uit de maatschappij. Maar je blijft altijd bij de buitenste schillen van zijn identiteit. Je leert Hem maar echt kennen als je vanwege de Vader een openbaring krijgt. Pas dan besef je de uniciteit van zijn persoon. In andere gevallen ga je zoals de omstaanders deden Jezus vergelijken met Johannes de Doper, met Elia of Jeremia. Het is paradoxaal: Jezus kwam om ons de Vader te tonen, maar volgens Mattheüs heb je goddelijke inspiratie nodig om te beseffen hoe uniek deze Jezus betrokken is op zijn Vader.
Toen ik deze woorden neerschreef werd ik stil en een beetje beschaamd, want heb ik ooit die genade ontvangen? Ik sta hier 50 jaar te preken over Jezus maar ben ik wel echt ingetreden in het mysterie dat Hem omhult? Jezus als leraar, Jezus als genezer, Jezus en het OT, Jezus en zijn tijd, enz. Het zijn allemaal buitenste schillen van zijn persoon. Er begint maar echt iets nieuw als je stil wordt, inspiratie van boven ontvangt om in te treden in het onverwoordbare, onnoembare van deze persoon; het geheim dat heel zijn leven heeft getekend en Hem tot het uiterste zich deed overgeven. “In uw handen beveel ik mijn geest”. Het geeft mij het gevoel dat ik nog moet ontdekken waar het eigenlijk om gaat in dit leven en in ons geloof.
Offerande 149B Heer zegen dit brood en de wijn
Groot dankgebed 150 Tafelgebed- Die naar menselijke gewoonte
Na de communie lied 511 De Heer heeft mij gezien
Slotgebed Dat uw Messias komt in: Stilte zingen p.343
