Drievuldigheidszondag 2026 Verbonden met Vader, Zoon en Geest
Rik Nuytten
Kruisteken
Laat ons op deze Drievuldigheidszondag de viering beginnen in de naam van de Vader, die liefde is, de Zoon, die ons leven heeft gedeeld in al zijn vormen, en de Geest die met ons is en ons inspireert om te blijven geloven in de komst van het rijk van God.
Inleiding
Beste mensen,
Op de zondag na Pinksteren vieren wij het feest van de heilige Drievuldigheid. Het feest van de Vader, Zoon en Geest, die alle drie goddelijk zijn, en één. Ik kan daar met mijn verstand niet bij.
Ik denk dat ik meer de houding van Eckhardt heb: ik weet het niet.
Eckhart spreekt niet over Drievuldigheid maar over de ene God, God die tegelijk zo anders is dan alles wat we weten en voelen, maar die tegelijk zo dichtbij is, dichter dan wij mensen elkaar nabij kunnen zijn.
Spreken over Drievuldigheid, één God, drie personen, is een uitdaging. Ik vat het begrip “Drievuldigheid” helemaal niet. Moslims verwijten ons Christenen, dat wij eigenlijk drie goden aanbidden, terwijl er maar één ware God is. Zij zien hierin een bewijs dat hun godsdienst superieur is aan de onze.
Ik zal mij in deze viering dus niet wagen aan een theologisch traktaat.
Wel ben ik blij dat ik christen ben en dat ik de figuur van Jezus heb leren kennen, want daarin vind ik inspiratie voor mijn dagelijks leven. En ik voel veel voor wat Jef verleden week over de Geest zei: “Hij staat aan de deur, en klopt”. Dat is een oproep die ook in mij klinkt. Of ik daar iets mee doe is nog maar de vraag, maar ik hoor het kloppen!
Ik zal me dus in deze viering aan de voorgeschreven lezingen van deze zondag houden, en hopen dat deze ons kunnen inspireren.
Zingen wij bij het begin van de viering het openingslied nr. 102.
Openingslied: 102 Opening van de dienst
Openingsgebed
In de naam van de Vader,
die ons het leven geeft,
die antwoordt op onze vragen en ons vrijlaat. In de naam van de Zoon,
die in de wereld komt,
het mensenleven deelt,
onze broeder wil zijn,
en ons voorgaat. In de naam van de Geest,
die onze harten verwarmt,
ons denken verlicht,
richting geeft aan ons handelen,
en ons krachtig maakt.
Amen. Frank Cuypers (Juni 2020)
Eerste lezing
Vandaag horen we in de eerste voorgeschreven lezing uit het boek Exodus hoe Mozes voor de tweede keer met stenen platen de berg opging. Op deze platen beitelde hij de richtlijnen voor het leven.
Het is eigenlijk een verhaal van alle tijden, want het is de tweede keer dat Mozes de berg opgaat om de platen te maken. Mensen waren in zijn tijd hardleers, en zijn het blijkbaar nog.
Laten wij luisteren naar de eerste lezing. Na de lezing zingen wij lied 373, “Dit ene weten wij”
Ex 34, 4b.5.-6.8-9
Mozes hakte twee stenen platen uit, net als de vorige, en ’s morgens ging hij in alle vroegte de Sinai op, zoals de HEER hem had opgedragen. De twee stenen platen droeg hij bij zich. De HEER daalde neer in een wolk, Hij kwam bij Mozes staan en riep de naam HEER uit. De HEER ging voor hem langs en riep uit: ‘De HEER! De HEER! Een God die liefdevol is en genadig, geduldig, trouw en waarachtig, die trouw blijft tot in het duizendste geslacht, die schuld, misdaad en zonde vergeeft maar niet alles ongestraft laat, en die voor de zonde van de ouders de kinderen en kleinkinderen ter verantwoording roept, tot in het derde en vierde geslacht.’ Onmiddellijk viel Mozes op zijn knieën en boog zich neer. ‘Als U mij goedgezind bent, Heer,’ zei hij, ‘trekt U dan met ons mee, ook al is dit volk onhandelbaar. Schenk ons vergeving voor onze schuld en zonde en maak ons tot uw eigen bezit.’
Lied 373: Dit ene weten wij
Inleiding op het evangelie
Het fragment dat we zullen horen is de voorgeschreven evangelietekst voor vandaag. Het is het laatste deel van het verhaal over Nicodemus, de Joodse Schriftgeleerde die in het holst van de nacht naar Jezus toekomt, en de raad krijgt om opnieuw geboren te worden.
Na de lezing zingen wij acclamatie 313 op een tekst van Oosterhuis, “Christus de gestalte van God” een verwijzing naar de brief van Paulus aan de Filippenzen.
Uit het evangelie van Johannes (Joh. 3,16-18)
“Zo zeer heeft God de wereld liefgehad, dat Hij zijn eniggeboren Zoon heeft gegeven, opdat al wie in Hem gelooft, niet verloren zal gaan, maar eeuwig leven zal hebben. God heeft zijn Zoon niet naar de wereld gezonden om de wereld te oordelen, maar opdat de wereld door Hem zou worden gered. Wie in Hem gelooft, wordt niet geoordeeld, maar wie niet gelooft, is al veroordeeld, omdat hij niet heeft geloofd in de Naam van de eniggeboren Zoon van God.”
Lied: 313: Christus, de gestalte van God, beeld en gelijkenis van zijn Heerlijkheid
Commentaar
De kern van een Christelijke houding is volgens Johannes dat liefhebben centraal staat. De liefde die God zelf is, is realiteit geworden in de figuur van Jezus. Niet de regeltjes en het oordeel daarover zijn de essentie van zijn boodschap, maar je houding in het volle leven. Dat is wat Jezus ons heeft voorgeleefd: “ik zal er zijn voor jou” is niet alleen een naam, het werd realiteit in hem, en wordt kern van ons wezen, elke dag. Dit is wat me aanspreekt in het christen-zijn en de boodschap van jezus in het evangelie: niet de regels en voorschriften zijn van belang, maar de liefde, het meegaan met de medemensen, en het volgen van je eigen geweten.
Ik weet dat veel mensen vragen naar duidelijke voorschriften, zonder ruimte voor interpretatie. De regeldrift van de overheden, bedrijven, organisaties en ambtenaren kunnen verstikkend werken. Dit is niet wat Jezus stelt. Hij wijst op geloof, op liefde voor mekaar en wat ik zou noemen “gebruik je verstand”. Dat vind ik een heel bevrijdende boodschap.
Wat betekent het voor elk van ons? Iedereen vult het anders in, maar de kernboodschap is wellicht dezelfde: "God is Liefde en wij allen zijn ook een stukje mens geworden liefde, waarmee we elke dag trachten er het beste van te maken".
Zingen wij dit uit in lied 527 – Leer van de liefde
Lied 527 – Leer van de liefde
Offerande
(Acclamatie 149)
Tafelgebed
Tafelgebed: 166 "Adem van mensen"
Onze Vader
Slotgebed
Zie in duisternis uw ontelbare mensen.
Zie hun goede wil, hun wanhoop, onmacht, schuld.
Zie allen die leven op aarde, nietig, onzeker.
En zie ons hier, dit huis vol mensen.
Zie in morgenlicht uw ontelbare mensen,
allen voor eeuwig geboren;
zie hun levenswil, hun daadkracht, hoop en vrees, hun kleine grote liefde.
En zie ons hier, dit huis vol mensen.
Zie allen die leven op aarde, hun leven niet zeker,
arme, verworpene, vluchteling, vreemde,
zieken van lichaam, ontroostbare harten.
En zie ons hier, dit huis vol mensen.
Wees hier aanwezig, Kom bevrijden.
Huub Oosterhuis, uit: Kom Bevrijden
Slotlied
Laten wij de viering besluiten met het lied 391, op de prachtige woorden van Pablo Neruda.
Lied 391 – Dan komt de dag
Wegzending en zegen
