6e zondag na Pasen - Geest van waarheid : houvast en innerlijk kompas
Sabine Van Huffel
WELKOM. Op deze zesde paaszondag komen we hier samen in de naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest. Genade en vrede voor ieder van jullie.
OPENINGSLIED 103 Gezegend deze dag
INLEIDING.
Het is vandaag moederdag. Bij deze gelegenheid wil ik daarom beginnen met een kort getuigenis over mijn persoonlijke moederbeleving. Ik behoor tot de zogenaamde sandwich generatie waarbij ik zowel voor mijn moeder zorg als voor de kleinkinderen. Enerzijds heb ik geluk dat mijn moeder van 94 jaar nog leeft, alleen op een appartement maar goed omringd door sociaalvoelende buren, en gelukkig. Anderzijds vergt haar toenemende zorg meer engagement: afspraken met de dokter, het witgele kruis, familiehulp, inkopen doen, voor haar koken. Dit ervaar ik niet als een last, integendeel, het heiligste moment is de aperitief waar we samen knus bij elkaar (want ons moeder hoort ook niet meer goed) met een glaasje wijn in de hand ons leven delen: gewoon ``er zijn”. Is dit niet de essentie van liefde, een Liefde waarin we ook God, die genoemd werd ``Ik zal er zijn” aanwezig weten en dankbaar zijn? Zij heeft mij geleerd wat liefde is, mij zoveel liefde gegeven, al 67 jaar, en spontaan wil ik haar op mijn beurt omringen met die liefde waarmee zij mij heeft grootgebracht. Het sleutelwoord hier is liefde, liefde die ons bindt, liefde die wordt aangeleerd en doorgegeven van generatie op generatie. Zoals ik van mijn moeder leerde wat liefde is, zo gaf ik het door aan onze kinderen en zij op hun beurt aan onze kleinkinderen. Het gezin is voor mij de meest aangewezen leerschool van beminnen. Want geef toe, we worden geboren als egoïstische wezentjes die om ter luidst ``ikke’’ roepen om het grootste deel op te eisen. Moeders leren ons te delen, dag na dag, en hierin vreugde te ervaren door onze aandacht te richten op de ander, hem lief te hebben, hem het beste te gunnen van onszelf en dit is liefde geven. Zo leerden we van kleinsaf aan steeds meer van ons weg te beminnen naar de ander toe, de Ander. Moeders spelen hierin een sleutelrol. Het is precies die liefde die Jezus ons heeft voorgeleefd tot het uiterste toe, liefde die ons werd doorgegeven en ons blijft inspireren.
Die weg moeten we gaan, maar Jezus belooft ons meer. Want liefhebben zoals Hij is niet vanzelfsprekend en vergt best wat engagement. Jezus belooft ons een helper, een Geest die ons bijstaat. Hij helpt me boven de wereld uit te tillen, boven de zwaartekracht van de wereld van beneden, boven de zwaartekracht die ook mij aan de wereld bindt. Het is de Geest van de waarheid, houvast en innerlijk kompas. Dit vernemen we in de lezing van vandaag.
Naar aanleiding van moederdag nodig ik jullie uit te delen wat het betekent moeder te zijn in deze tijd, in deze wereld. Wie zijn die moeders? Is God of Jezus voor jou een moeder? Vertolken moeders een glimp van Gods Liefde of Jezus’ liefde? Hoe ervaar je dit? Deel het met ons in de vrije voorbeden na de communie.
OPENINGSGEBED voor alle moeders (K. Gelaude, Gedachten als vuurvliegjes, p.34)
Zij staat aan het begin
met zorg, met koesterarmen en met tederheid.
Zij waakt en blijft met woord en brood
om dag aan dag nog meer te worden:
eerste en laatste zekerheid van liefde en van troost. Amen.
LIED 371 Hou me niet vast
EVANGELIELEZING Johannes 14, 15-21 (Willibrord vertaling)
In die tijd zei Jezus tot zijn leerlingen: “Als gij Mij liefhebt, zult ge mijn geboden onderhouden. Dan zal de Vader op mijn gebed u een andere Helper geven om voor altijd bij u te blijven: de Geest van de waarheid, voor wie de wereld niet ontvankelijk is, omdat zij Hem niet ziet en niet kent. Gij kent Hem, want Hij blijft bij u en zal in u zijn. Ik zal u niet verweesd achterlaten: Ik keer tot u terug. Nog een korte tijd en de wereld ziet Mij niet meer; gij echter zult Mij zien, want Ik leef en ook gij zult leven. Op die dag zult gij weten, dat Ik in de Vader ben en gij in Mij en Ik in u. Wie mijn geboden onderhoudt, die hij heeft ontvangen, hij is het die Mij liefheeft. En wie Mij liefheeft, zal door mijn Vader bemind worden; ook Ik zal hem beminnen en Ik zal Mij aan hem openbaren.
BEZINNING.
We hoorden zonet het vervolg van de afscheidsrede van Jezus tot zijn leerlingen. Vorige week hoorden we Jezus zeggen: ``Ik ben de weg, de waarheid en het leven’’. Vandaag gaat Hij hierin een stuk verder en plaatst de liefde centraal.
``Wie Mij liefheeft, zal door mijn Vader bemind worden; ook Ik zal hem beminnen en Ik zal Mij aan hem openbaren.” Hierin toont Jezus zich als weg. Hij is maar een tussenpersoon, een brugfiguur, de poort naar Zijn Vader. Wat een bescheidenheid! Dit was voor Jezus zijn levensmissie die Hij nooit in vraag stelde: mensen in levend contact brengen met God. Wel kende Hij tijden van wachten, afwachten of zijn leerlingen Hem zouden volgen, ja zeggen op het evangelie dat Hij voorleefde … beslist geen gemakkelijke weg. Niet voor de leerlingen en niet voor ons. Jezus dwingt nooit, plaatst de liefde steeds centraal en die liefde laat zich niet dwingen.
“Ik zal u niet verweesd achterlaten: Ik keer tot u terug.” en verder “Op die dag zult gij weten, dat Ik in de Vader ben en gij in Mij en Ik in u.” Deze woorden doen mij geloven dat Jezus blijft verderleven als liefde in ieder die Hem heeft liefgehad, op de eerste plaats zijn leerlingen. Liefde die werd doorgegeven van mond tot mond, van generatie op generatie, vanaf de moederschoot zoals ik getuigde in mijn inleiding. Als liefde blijft Hij onder ons wonen. Die liefde gaat niet verloren maar kan zich maar openbaren naarmate wij Hem ook liefhebben. Hoe doen we dit?
“Als gij Mij liefhebt, zult ge mijn geboden onderhouden”, zegt Jezus. Het valt op dat het Johannesevangelie dat oorspronkelijk in het Grieks geschreven is dikwijls de termen “liefde & beminnen” koppelt aan “gebod & de wil doen”. Hoe kan men nu beminnen op gebod? Liefde veronderstelt toch vrijheid. In feite hebben de Griekse vertalers van het Oude Testament moeite gehad met de vertaling van sommige Hebreeuwse woorden. ‘”Woorden“, zegt het Hebreeuws. ‘Geboden’, vertaalt het Grieks. Hetzelfde probleem duikt op bij het vertalen van de Hebreeuwse woorden (“hapetz” en “ratzah”) “blij zijn met” - “graag hebben” door het Griekse woord ( “télèma”) “wil” wat dikwijls als “bevel” geïnterpreteerd wordt. Wat een bewijs is van liefde, wordt dan onterecht aanzien als wet, plicht, verplichting. “Gods wil doen” betekent dus eigenlijk “doen wat God plezier doet”. Door zo te handelen toont Jezus ons dat hij de Vader bemint.
Die weg moeten we gaan, maar hoe houden wij dat vol? Jezus leeft met het vaste vertrouwen dat zijn Vader zijn leerlingen niet als wezen zal achterlaten. Daarom belooft Hij hen een helper te sturen, een pleitbezorger bij de Vader. Het is de Geest van de waarheid die voor altijd met hen zal zijn.
Die helpende Geest herken ik in mij als een stemmetje, een stuwkracht, die me tot inzicht brengt, mij attent houdt om te horen wat gehoord moet worden, me aanmaant te zeggen wat gezegd moet worden en te doen wat er gedaan moet worden. Die Geest herken ik ook in de ander, die naar mij toekomt op momenten dat ik het niet meer zie zitten, doorheen het helend effect van dergelijke ontmoetingen. Zo ervaarde ik dit in de voorbije maanden van intense voorbereiding van het internationaal congres ``Day of Insects 2026’’ dat plaatsvond op 22-23 april in Leuven. De cruciale daling van het aantal insecten met meer dan 75% brengt onze eigen overleving op deze planeet in het gedrang. Gedreven door onze bezorgdheid voor de toekomst van alle leven op deze planeet, begonnen we aan dit traject met twee vrijwilligers, mijn buurman Wim en ik. Een beetje naïef maar vastberaden. Gemakkelijk was de weg niet. Telkens we op het punt stonden de handdoek in de ring te gooien, kwamen anderen ons team versterken, precies met de expertise die we op dat ogenblik nodig hadden. Het lijkt toeval, een deus ex machina, maar als ik terugblik op de keten aan soortgelijke interventies die zich herhaalden, kan het geen toeval zijn. Vanuit mijn gelovige bril ervaarde ik letterlijk de geest aan het werk die me voortstuwde, niet wetende of en hoe we de eindmeet zouden halen maar met een rotsvast vertrouwen dat dit de weg was die ik moest gaan. Het is een subjectieve waarheid die ik ervaar in mijn innerlijke wereld van geloof waarop ik meer en meer vertrouw. Een waarheid van een totaal andere orde dan de objectieve waarheid die ik in mijn wetenschappelijke loopbaan experimenteel, analytisch of wiskundig probeerde te achterhalen. Een waarheid die ook haaks staat op de omgangstaal en wetten van deze wereld, het machtsdenken, de waarheid die komt uit de mond van machtshebbers (ik hoef geen namen te noemen) en onze media overspoelen. “Voor die wereld is de Geest van de waarheid niet ontvankelijk, omdat zij Hem niet ziet en niet kent.”, hoorden we in het evangelie.
Wie zo Jezus achterna gaat met vallen en opstaan, zal merken dat er méér gebeurt dan wijzelf hadden kunnen verwachten. Er is iets of iemand die ons overstijgt. Hoe herkennen we die weg van Jezus? Hoe kunnen we vertrouwen op zijn Liefde en de Geest van waarheid? ``Wat van God komt, in Liefde ontsproten, tilt een mens op, doet groeien en bloeien, brengt ontplooiing van Liefde in vreugde mee”, schrijft Bénédicte Lemmelijn in haar boek ``Levensecht. Bijbelse mijmeringen” (Otheo, 2025, p. 167). Het is een criterium dat zij lang geleden van haar vader leerde ter onderscheiding. En het bleef haar bij als richtsnoer in beslissingen en keuzes.
Ik geloof dat moederliefde in het gezin en meer algemeen naastenliefde hieraan beantwoordt. Wanneer we onze gezinsleden, maar ook onze vrienden, onze collega’s, infeite elke mens die we ontmoeten, proberen lief te hebben zoals Jezus, voelen we ons opgetild, zijn we blij voor hen te doen wat ze van mij verlangen. We kijken met andere ogen naar onze dagdagelijkse taken en zien ze niet langer als een last, een moeten, maar als een weg, een stuwkracht, die ons in liefde doet groeien.
Die stuwkracht voelt aan als de Geest: een houvast, ons innerlijk kompas om authentiek mens te zijn. Het zijn wegen van liefde die steeds naar de ander gericht zijn. Hoe meer je de stuwkracht voelt, hoe natuurlijker je de ander kan zien als broer of zus, … dan valt het niet moeilijk om de ander te beminnen en de geboden te onderhouden. Maar loop je weer leeg van liefde, dan wordt alles weer een last. Om die knop om te draaien, heb je de Geest nodig om jou te tonen hoe je jezelf kan laten vollopen met liefde. Het wordt echter nog eventjes wachten op die Geest tot de dag van Pinksteren.
OFFERANDEMUZIEK
LIED 149: Oergebaar
Groot DANKGEBED 167 ``Gij zijt het’’
COMMUNIELIED 575: Geproefd, geleefd, herkend
VRIJE VOORBEDEN.
Wat betekent het voor jou moeder te zijn in deze tijd, in deze wereld?
Wie zijn die moeders?
Is God of Jezus voor jou een moeder?
Vertolken moeders een glimp van Gods Liefde of Jezus’ liefde?
Hoe ervaar je dit?
Na elke voorbede zingen we REFREIN 140 Veni Sancte Spiritu
SLOTGEBED (Frank Cuypers)
Heer God en Vader
We danken U dat uw Zoon
voor ons gebeden heeft
en U gevraagd heeft
om ons een pleitbezorger te zenden.Help ons om elke dag opnieuw
uw Geest die in ons binnenste woont,
te herkennen.
Laat die Geest zo krachtig worden
dat hij onze daden richt
zodat we groter worden
in uw evangelische liefde.
Geef ons de bereidheid
om ons leven te geven voor elkaar
zodat uw Zoon in onze gemeenschap
kan komen wonen.Dat vragen we U
door Christus onze Heer.
Amen.
