5e zondag na Pasen - In het huis van mijn Vader zijn veel kamers
Lisette Monard
--------------------------------------------------------------
Goede morgen en welkom. Laat ons samen vieren in de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest.
Graag wil ik deze viering beginnen met een bijzondere oproep in de Paasboodschap van Paus Leo XIV :
“Laten we op deze feestdag elk verlangen naar conflict, overheersing en macht van ons afwerpen, en de Heer smeken om zijn vrede te schenken aan een wereld die geteisterd wordt door oorlogen en getekend is door haat en onverschilligheid, waardoor we ons machteloos voelen tegenover het kwaad. Aan de Heer vertrouwen we alle harten toe die lijden en wachten op de ware vrede die alleen Hij kan schenken. Laten we ons aan Hem toevertrouwen en ons hart voor Hem openen! Hij is de Enige die alle dingen nieuw maakt.’
Openingslied 574: “Wij bidden u om vrede”
Wij leven in een woelige tijd. Wereldwijd is er een historisch hoog aantal gewapende conflicten met veel miserie en ellende voor de gewone mensen. Prof. Jan De Volder, expert geopolitiek van de religies en interreligieuze dialoog, schrijft in een recent opiniestuk in De Standaard, dat de uitgebreide oorlog in het Midden-Oosten niet alleen draait om politieke, militaire, strategische en economische redenen, maar dat ook religieuze verhalen spelen. De betrokken machthebbers gebruiken of beter misbruiken teksten uit hun heilige boeken om hun oorlogszucht te onderbouwen. Ook de leiders van de Verenigde Staten van Amerika, waar het Christendom toch de dominante religie is, maken gretig gebruik van bijbelteksten die van pas komen in hun oorlogsretoriek. En ja, uit hun context getrokken zijn er toch wel wat confronterende passages.
Neem nu de lezingen voor de viering van vandaag. Uit het boek Petrus zullen we horen: “Maar u bent een uitverkoren geslacht, een koninkrijk van priesters, een heilige natie, een volk dat God zich verworven heeft om de grote daden te verkondigen van hem die u uit de duisternis heeft geroepen naar zijn wonderbaarlijke licht.” En in het Evangelie volgens Johannes zegt Jezus: “Ik ben de weg, de waarheid en het leven. Niemand kan bij de Vader komen dan door mij.”
En als we dit heel letterlijk nemen, zonder de kadering in het geheel van het verhaal, plaatsen deze uitspraken ons christenen boven mensen met andere levensbeschouwingen. En dat was ook de stelling die ik in mijn jeugd mee kreeg, wij christenen hadden het bij het rechte eind, wij waren de goeden, en de anderen, de heidenen – zo werden ze genoemd – zaten verkeerd!
Gelukkig staat er in die lezingen wel meer, waardoor het geheel een heel andere betekenis krijgt.
Eerste lezing: Petrus 2, 4 – 9
Commentaar
Deze lezing is een omzendbrief toegeschreven aan de apostel Petrus en gericht tot alle christenen. Voor veel christenen betekende de keuze voor een nieuwe godsdienst een breuk met hun oude omgeving, vaak ook met eigen familie. De brief is een aanmoediging om in het geloof te volharden, ondanks misprijzen en discriminatie. Het is een oproep om verder te bouwen aan “de geestelijke tempel”, waarvan Jezus die door mensen werd afgekeurd en vermoord, de hoeksteen is, het fundament waarop ons geloof is gebouwd.
En dan komt het “u bent een uitverkoren geslacht”. De term "uitverkoren volk" heeft in de loop der eeuwen een negatieve connotatie gekregen, voornamelijk door misinterpretatie en de associatie met superioriteitsdenken of exclusiviteit. Het oude testament gebruikt in het Hebreeuws de term BACHAR (בָּחַר), de vertaling hiervan is eigenlijk uitkiezen of iemand apart aanspreken voor een bijzondere opdracht. Er is een anekdote over een rabbijn die op een regenachtige avond aan een lid van de gemeenschap, verzameld in de synagoge, vraagt om een pakje sigaretten voor hem te halen. Het moest in een tijd geweest zijn dat dat nog kon. De persoon in kwestie voelt zich heel vereerd dat hij in dat hondenweer voor de rabbijn dit mag doen. De rabbijn verduidelijkt evenwel dat hij hem niet heeft uitverkoren om een of andere verdienste, maar wel uitgekozen voor een speciale opdracht.
In Deuteronomium (7, 6-8) lezen we “Want u bent een volk dat aan de HEER, uw God, is gewijd. U bent door hem uitgekozen om, anders dan alle andere volken op aarde, zijn kostbaar bezit te zijn. Het is niet omdat u talrijker was dan de andere volken dat hij u lief kreeg en uitkoos – u was het kleinste van allemaal! Maar omdat hij u liefhad”.
God sluit een verbond, een verbintenis tussen God en het Joodse volk. Het houdt in dat het volk een speciale taak heeft gekregen: Gods wetten naleven. In het christendom wordt dit verbond vernieuwd via Jezus, waarbij de nadruk verschuift van wet naar geloof in de blijde boodschap van Christus.
Lied 578: Als gij naar de woorden luistert
Evangelie: Johannes 14, 1-14
Commentaar
Het evangelie van vandaag is onderdeel van de zogenaamde laatste ontmoetingen van Jezus met zijn leerlingen. Jezus bereidt hen voor op zijn heengaan én op hun leven als zijn gemeenschap na Pasen. Jezus geeft vertroosting en roept op tot vertrouwen. Hij spoort de discipelen aan niet ongerust te zijn en te geloven in Hem en de Vader. Hij vertrekt om een plaats te bereiden in het huis van de Vader.
“Wees niet ongerust, maar vertrouw op God en op mij. In het huis van mijn Vader zijn veel kamers”. Een hele geruststelling voor de leerlingen, vertrouw op mij, het komt in orde. Bovendien zijn er vele kamers, er is ruimte voor velen. Dat klinkt mij in de oren als alle mensen zijn welkom zoals verwoord door Jesaya (56) “Want Mijn huis zal heten: Huis van gebed voor alle volken”, een vers dat Jezus aanhaalt als Hij de kooplieden uit de tempel jaagt. Jezus staat open voor iedereen, alle mensen van goede wil zijn welkom in het huis van zijn Vader.
Op de vraag van Thomas antwoordt Jezus dan weer dat Hij de enige weg tot God de Vader is, toch eerder een pretentieuze stelling. Als we echter dit lezen in samenhang met de vorige zinnen, vraag ik mij af of de evangelist hiermee niet de bijzonder relatie van Jezus met God, die hij zijn Vader noemt, extra wil benadrukken; wie Hem gezien heeft, heeft de Vader gezien.
Er zijn veel wegen naar God, het unieke van het christendom is evenwel die benoeming van God als Vader. Je kunt God maar als Vader kennen via de figuur van Jezus, zijn zoon. Jezus zelf leerde zijn volgelingen God aan te spreken als ‘Onze Vader”. Jezus gebruikte het Aramese woord ABBA, wat duidt op een familiale, intieme relatie en te vergelijken met onze "papa". Het gaat om een persoonlijke, liefdevolle en betrokken relatie tussen God en elke gelovige, waarbij God wordt gezien als een beschermende en vergevende ouder, gender neutraal. Het voornaamwoord “onze” maakt dan weer duidelijk dat het om de Vader van alle gelovigen gaat, niet enkel mijn vader, maar van ons allen, als broeders en zusters verenigd.
Het is ook via Zijn zoon Jezus, onze broeder, dat God een nieuw verbond sluit. Wij christenen zijn uitgekozen met de bijzondere opdracht te getuigen over het leven van Jezus, de Zoon die God zond om ons te redden, de Goede Boodschap te verkondigen en de weg te gaan die Jezus ons toont, een weg van respect, naastenliefde, barmhartigheid, hulpvaardigheid, begrip en solidariteit. Als een volk onderweg staan wij open voor nieuwe ontmoetingen, voor mensen met andere overtuigingen. Voor mij is het belangrijk dat, onafhankelijk van op welke levensbeschouwing dan ook een mens zijn spiritualiteit baseert, dat respect voor elke mens op de eerste plaats staat. “Ge zult uw naaste beminnen zoals uzelf” heeft Jezus ons geleerd. En onze naasten zijn alle mensen wereldwijd.
In lijn met mijn betoog, wil ik deze commentaar graag afsluiten met een citaat uit het boek ‘Een jihad van liefde’ van Mohamed El Bachiri, wiens vrouw Loubna Lafquiri om het leven kwam in de metro bij de aanslagen van 22 maart 2016.
“Ik geloof niet in een God die zegt dat de andere de vijand is, en dat je die moet doden. God heeft ons als kritische mensen geschapen, die zelf kunnen nadenken. Als er iets in de Koran staat dat niet strookt met mijn menselijke waarden, dan hoef ik dat niet te volgen. Daarmee doe ik geen afbreuk aan mijn geloof. Ik geloof in de eerste plaats in mensen en ik ben ervan overtuigd dat de meeste mensen, gelovig of niet, in vrede met elkaar willen samenleven. Ik ben een moslim, maar ook een grote humanist. We leven samen op deze aarde en hebben allemaal dezelfde emoties, verlangens en angsten.”
Offerande: Muziek
Lied 149: Oergebaar
Tafelgebed 153: Verschenen is de mildheid
Onze Vader
Vredewens
Communie
Na de communie: lied 568: Wij zoeken u
Slotgebed
Die mensen bijeenbrengt,
volk bij volk,
jood en heiden,
verwijder uit ons midden
wat ons scheidt:
de eigen toegesloten zekerheden,
het hooghartige gelijk,
de gemaskerde angst,
de neerbuigende gedachten.
Verrijk ons met elkaar
zodat wij samen leven
en toets ons
aan Hem, de rechtvaardige Zoon.
(Sytze de Vries)
