Palmzondag (2026) – Zelfontledigd en gehoorzaam
Marcel Braekers
Openingszang 318 gedenk die werd beeld van een mens
Optocht in Jeruzalem, in: Nico ter Linden, koning op een ezel p. 171 – 173.
Wijding van de palmtakken
God van leven,
Ooit werd Jezus begroet door zijn volksgenoten
En juichend binnengehaald in uw stad.
Met dezelfde takken waarmee de armen zwaaiden
begroeten wij Jezus als onze redder.
Zegen (+) deze altijd groene palmen
Zegen hen die ze straks een plaats geven in hun huis,
Op hun land, de wegen die ze gaan.
Zegen allen in wiens naam wij Jezus begroeten en die
In dit teken van leven en vrede willen geloven.
Zegen hen, waar ter wereld, opdat hen leven toestroomt in overvloed:
Gij Vader, Zoon en heilige Geest.
Palmprocessie + zang 772B: voor kleine mensen is Hij bereikbaar
Begroeting
Als iemand roekeloos gedrag vertoont of zelfdestructief wordt, moet je hem dan waarschuwen of beschermend tussenkomen? Heeft in het leven van Jezus zich iets dergelijks afgespeeld? Eerst kwam zijn familie Hem opzoeken, omdat ze dachten dat Hij zijn verstand had verloren. Later waarschuwden Petrus en de anderen Hem om niet naar Jeruzalem te gaan of het lijden niet te willen opzoeken. Maar niets kon Jezus van gedacht doen veranderen. Hij zocht de confrontatie op om de leiders en het volk bewust voor een keuze te stellen.
Maar veronderstel dat Jezus had geluisterd en voor de bedreigingen was gevlucht, wat was er dan overgebleven van zijn visie, van zijn bezieling, van alles waarvoor we Hem nu eren? Het ging Jezus om een andere kijk op God, een andere zelfervaring, een andere omgang met elkaar. En de tempel en heel het religieuze systeem stonden voor al dat andere: voor het afkopen van Gods gunst, voor een lege en oneerlijke samenleving, enz. Er was geen weg terug en zijn weg zou eindigen in geweld. Maar Hij vervolgde zijn weg niet voor zichzelf, maar voor ons, voor onze kinderen en alle latere generaties. Opdat een nieuw en fris leven zou opbloeien.
Gebed
Gij grote en verborgen God,
Dat wij ons laten leiden
Door het vertrouwen van uw Zoon
Waarmee Hij zijn weg is gegaan,
Dat wij ons laten leiden
door zijn liefde
die Hem alles kostte,
Dat wij in Hem de Mens zien,
Het schepsel naar uw hart,
naar uw beeld,
Hij die uw Naam heiligde
In leven en sterven.
Gij
die troont op onze gezangen
En woont in de liefde van uw Zoon
Leid ons door de Goede, Stille Week die komt:
Waarin wij alle tijd durven nemen
Om de weg te gaan
van Hem
Die ons gelaat onthult. (S. de Vries, Bij gelegenheid II, p. 277.)
Filippenzen 2, 1 – 11
lied 527 leer van de liefde
Mattheus lijdensverhaal telkens onderbroken met refrein ‘Christus de gestalte van God’ (nr. 313)
27, 11-26
,27-44
,45-54
Homilie
In zijn boek ‘Jezus van Nazaret. Wat wou Hij? Wie was Hij?’ reageert Gerard Lohfink tegen enkele vreemde ideeën die altijd in het christendom de ronde hebben gedaan. De idee dat Gods toorn moest gestild worden omwille van de zonden van de mensen. De idee dat alleen een buitengewoon belangrijk offer nodig was, dat van zijn geliefde Zoon. De idee dat we door zijn bloed werden gered zoals eens het bloed van het paaslam dat aan de deurposten was gesmeerd. Vanwaar komen zo’n vreemde gedachten?
Lohfink volgt een heel ander, meer Bijbels spoor dat net het tegendeel is van wat in de religies van die tijd over offeren werd gezegd. In plaats van een gewelddadig offer komt in de Bijbel altijd de idee van plaatsvervanger terug, onder andere in belangrijke teksten van Jesaja over de lijdende dienaar. Jezus kende deze teksten en zag zichzelf als plaatsvervanger voor ons allen. Dat heeft een belangrijke rol gespeeld bij het aanvaarden van zijn dood. Wat bedoelde men met de idee van plaatsbekleder?
Plaatsbekleder wil niet zeggen dat iemand iets in mijn plaats doet en ik passief kan toezien. Wel betekent het dat iemand iets doet of zegt in de hoop dat ik dat later ook zal doen. Zo zijn onze ouders, opvoeders of spirituele leiders voor ons plaatsbekleder, want ze zetten ons op weg naar zinvol leven.
Jezus heeft zich in woord en daad helemaal gegeven voor het geluk en de waardigheid van mensen en toonde zo het echte beeld van God. Als wij Hem plaatsbekleder noemen, bedoelen we dat Hij ons voor ging en we in zijn voetspoor moeten treden om op eenzelfde manier bevrijding voor elkaar te zijn. Uit onszelf waren we daartoe niet in staat, iemand moest ons daarin voorgaan. Dat heeft Jezus gedaan tot zelfs in de dood die het gevolg was van zijn radicale keuze. Jezus moet hebben beseft dat zijn levenswijze, zijn spreken en omgang met mensen fataal zou kunnen aflopen. Maar daarin zat ook zijn onverzettelijke hoop dat God in zijn grenzeloze liefde zo’n leven zou overeind houden. De keuze om door te gaan tot dit einde was ingegeven door liefde voor ons.
In deze week waarin we de onrust en het geweld in deze wereld verbinden met het geweld rond de figuur van Jezus worden we aangesproken en uitgenodigd om diezelfde weg van Hem te kiezen en door te sterven voor elkaar ons beschikbaar te maken voor het echte leven.
Groot dankgebed 150
Na de communie 313
Ik wou een tuin in: H. Oosterhuis, ‘stilte zingen’ p. 369
