Boekvoorstelling: ‘De Schande van Gaza – Een genocide voor het oog van de wereld’ - Martijn Lauwens

door Mark Cornelis
verschenen in de e-Bubbels van 3/04/2026

Een boekvoorstelling zet reeds aan tot lezing en dit boek laat u duidelijk iets ervaren van de ‘Schande van Gaza’ en van een ‘Genocide voor het oog van de wereld’.

Ik begin met weer te geven wat op de achterkant van het boek staat:

“Meer dan twintig jaar geleden reisde Martijn Lauwens voor het eerst naar Israël. Hij raakte meteen gefascineerd: “Dit leek een land met een hartslag, een stuwende kracht die iedereen bezielde.” Maar gaandeweg, door er vaak terug te keren en met open blik alles te willen ontdekken, leerde hij ook 'de andere kant' kennen. En begreep hij hoe fundamenteel uit evenwicht de hele situatie in Israël - Palestina is. Vandaag is hij diep verontwaardigd, over de waanzinnige gruwel die Israël over de Gazastrook heeft uitgestort. Over hoe decennia van onderdrukking en ontmenselijking zijn uitgemond in een genocide. En over hoe onze leiders dat allemaal hebben laten gebeuren. Via persoonlijke anekdotes toont de auteur het brede plaatje, hij documenteert feiten en vertelt verhalen. Dit is geen typisch geschiedenisboek, maar een essay, een tirade en een duik in de waanzin. Het is bedoeld voor wie kwaad is, maar evengoed voor wie twijfelt. Centraal staat deze boodschap: eens je het onrecht gezien hebt, kan je het nooit meer ont-zien.”

Ik kan niet nalaten enkele zinnen weer te geven uit de inleiding:

“De schande van Israël is een opeenstapeling van schandes. Een niet te overziene berg lijken. Een bibliotheek van geschonden verdragen en resoluties. De schande van Gaza heet landroof, etnische zuivering, blokkade, bezetting, apartheid en uiteindelijk ook genocide.”

Ook uit de rest van het boek wil ik enkele zinnen weergeven:

“Laten we de waarheid onder onszelf niet negeren. Politiek gezien zijn wij de agressors en zij verdedigen zich. Het land is van hen, omdat zij het bewonen, terwijl wij hierheen willen komen om ons te vestigen, en in hun ogen willen wij hun land van hen afnemen” (David Ben-Gurion, de eerste Israëlische premier, 1938).

Het Israëlische narratief primeert. Israël is gebouwd op de ontkenning van Palestina: als staat, als cultuur en als volk. Dat is het Palestijnse drama, en dat van Jeruzalem. De geschiedenis wordt uitgewist, alleen de verhalen blijven bestaan. En verhalen zijn er genoeg.

Sinds 7 oktober heeft Hamas meermaals voorstellen gedaan en zich akkoord verklaard om gijzelaars (allemaal of een deel van hen) vrij te laten, meestal in ruil voor een stopzetting van de oorlog, een terugtrekking van het IDF uit Gaza en een vrijlating van Palestijnse gevangenen uit Israël. Bovendien liet Hamas al verstaan de macht in Gaza te willen opgeven - al sluit het daarbij een ontwapening vooralsnog uit. Israël reageerde steevast afwijzend op die voorstellen.

Dagelijks worden tientallen radeloze en uitgehongerde Palestijnen afgemaakt, enkel en alleen omdat ze hun gezin hopen te voeden. Ik walg van wie dit aanricht. Ik walg van wie dit mogelijk maakt. Ik walg van wie de macht heeft om hier een einde aan te maken maar weigert dit te doen.

Het meest opzienbarende juridische dossier is zonder twijfel de genocidezaak die Zuid-Afrika op 29 december 2023 aanhangig maakte bij het Internationaal Gerechtshof. Daarin beschuldigt de Zuid-Afrikaanse regering Israël ervan zich schuldig te maken aan genocide tegen de Palestijnse bevolking van Gaza. Dit is de ultieme misdaad in het internationaal recht: de poging om doelbewust een volk - geheel of gedeeltelijk - uit te roeien.

“Als je neutraal bent in tijden van onrecht, heb je de kant van de onderdrukker gekozen”, zou de Zuid-Afrikaanse aartsbisschop Desmond Tutu ooit hebben gezegd. Tutu streed tegen de apartheid in Zuid-Afrika, maar zijn uitspraak is ook perfect toepasbaar op die in Palestina. De valse neutraliteit in een situatie van overweldigend onrecht is geen neutraliteit maar medeplichtigheid.

Dat er tot het moment waarop ik dit neerpen nog altijd niets gebeurd is, kan ik enkel maar omschrijven als een onvergeeflijke schande. Heel de wereld beseft nu dat de westerse waarden en normen een lege doos zijn, dat ze à la tête du client worden toegepast en zeker niet universeel zijn. Dat belooft voor toekomstige conflicten. Het huidige falen is historisch en onomkeerbaar.

Wij zijn het continent van de Holocaust, en wij hebben met zijn allen gezegd: dit mag en zal nooit meer gebeuren. Daarom hebben we de mensenrechten op papier gezet en het internationaal recht uitgewerkt. Wij moeten daarvan de hoeders zijn, dat zijn we aan ons verleden verplicht.”

Enkele zinnen uit de epiloog:

“Laten we blijven strijden. Wij lijden aan een ongeneeslijke kwaal: hoop.

Dat Israël doelbewust 'gematigde' leiders opsluit of doodt, wordt voor het gemak vergeten. Denk aan Marwan Barghouti, de iconische Fatah-leider die al meer dan twintig jaar in een Israëlische cel zit. Hij werd tijdens een politiek proces veroordeeld tot vijf keer levenslang wegens betrokkenheid bij het plannen van aanslagen. Barghouti wordt gezien als een mogelijke leider die alle Palestijnen kan verenigen. Net als elk ander volk hebben de Palestijnen recht op vrijheid, hebben zij het recht om hun eigen toekomst te kiezen. En dan gaat het om alle Palestijnen, in heel het land tussen de rivier en de zee.

Herstel het internationaal recht, en begin in bezet Palestina. Geef het Palestijnse volk wat hen toekomt en sanctioneer de oorlogsmisdadigers, kolonialen en genocidairs.

Doe het vandaag nog, want we zullen morgen niet kunnen zeggen dat we het niet wisten.”

Uitgeverij: EPO vzw, 2025
ISBN: 978 94 6267 560 5