2e vastenzondag (2026) – Zien soms even
Marcel Braekers
Openingszang 319 woestijnlied
Begroeting
De viering van vorige zondag heeft mij sterk getroffen. Geert bleef stilstaan bij dat belangrijke gevoel van ‘bezwaard zijn’. Ik citeer uit zijn tekst: “Soms gaat het om spijt over wat we gedaan hebben, soms worden we bezwaard door angst voor de toekomst, door twijfel over ons eigen lot en dat van anderen. Wat staat daar tegenover? Staat daar wel iets tegenover in ons geloof?” Dat hij dat alles benoemde met ‘bezwaard zijn’ vond ik een bijzondere vondst, want in onze Kerk gaat het meestal over schuld, berouw of spijt, terwijl het gevoel van bezwaardheid ruimer is.
Een stukje antwoord bood al de lezing van vorige zondag over de bekoringen van Jezus in de woestijn. Blijkbaar is er ooit iemand geweest die kon weerstaan aan de vele bekoringen die ons bedreigen. Zijn daarmee alle vragen van de baan? Verre van, maar mijn aandacht wordt nu verplaatst van mezelf naar Iemand die via zijn leven ons perspectief wil bieden. Daarop speelt de evangelietekst van vandaag in: we beluisteren het verhaal van de transfiguratie of gedaanteverandering op de berg Tabor. Als in een flits begrijpen de leerlingen de diepere betekenis van Jezus. Maar het is slechts één moment dat weer verdwijnt. Het inspireerde Oosterhuis ooit voor de titel van zijn boek ‘Zien soms even’. Zo is ook de situatie voor ons, gelovigen in de 21e eeuw: dat vaste onwrikbare gevoel van juist zijn, van zeker weten, ook van beter weten heeft plaats gemaakt voor het fragmentaire, het voorlopige, het schuchtere gevoel iets kwetsbaar in handen te hebben dat je ook elk moment kan ontnomen worden. Dat alles draait rond onze betrokkenheid op de persoon van Jezus van wie we nauwelijks weten wat Hij heeft gezegd en gedaan. Laten we daarom beginnen met Hem te aanroepen met een veelheid van namen zoals onze voorgangers die formuleerden.
Lied 112 Heer Jezus, koning en gezalfde Gods
Gebed
Gij, Enige, Bron van licht voor deze wereld,
Zie ons hier, in de wirwar
Van tegenstrijdige gedachten en wegen.
Zie onze onrust en onze twijfel
En zie het lijden van zovelen om ons heen.
Voer ons de berg op waar wij Jezus ontmoeten
Als een lichtend voorbeeld.
Dat wij Hem mogen volgen in deze vastentijd
En mogen delen in het Licht dat ook Hem doorstraalde.
Inleiding op de lezing
Op zondagnamiddag kijk ik altijd even naar de eucharistieviering op de Franse tv. Het boeit me hoe men de viering vorm geeft, welke liederen worden gezongen, enz. Vorige zondag begon de eerste zondag van de vasten met een groepje jongeren dat voor de kerkdeur staat en op de deur klopt. De priester deed open en vroeg wat ze wilden. ‘We willen gedoopt worden’ was hun antwoord. ‘Kom dan binnen, zei de priester, jullie krijgen in deze vasten catechese en worden in de Paasnacht gedoopt’. Zo stapten ze de kerk binnen waar de gemeenschap een welkomstlied zong. Ik vond dat ontroerend mooi en een prachtig moment om zo de vasten aan te vatten. Opgegroeid in een geseculariseerde wereld vragen deze jongeren om via de figuur van Jezus zin in hun leven te ervaren. Wat hebben ze gezien?
Vandaag staat het thema ‘zien als in een flits’ centraal. Het gebeurde met Abraham die zijn land, clan en familie verlaat en daardoor een andere God dan zijn familie op het spoor komt. Zoals ook de leerlingen hebben ondervonden toen ze plots in een visioen de verheerlijkte Jezus zagen.
Genesis 12,1-4
Tussenzang 535 Hij die woont
Evangelie Mattheüs 17, 1 – 13
Homilie
Ook al is het intussen veel jaren geleden toch blijven me de beelden bij toen zoveel jaren geleden Yitzhak Rabin de hand van Yasser Arafat drukte. Herinnert u zich nog hoe ze op een verhoog stonden met in het midden Bill Clinton? Het kostte Rabin zichtbaar veel moeite, maar toch deed hij het. Ik zag als in een flits hoe mensen boven tegenstellingen en conflicten kunnen uitgaan en ondanks alles vrede mogelijk is. Wat mij overkwam noemt de Bijbel ‘een visioen’. Een visioen is meer dan een fantasie of een waan, want er gebeurt ook reëel iets. En het is meer en anders dan een zakelijk objectief gebeuren, want ik zag iets van een mogelijke toekomst. De handdruk was meer dan twee lichaamsdelen die samen komen, ze had een symbolische geladenheid en was beeld van vrede.
Wat de drie leerlingen zagen toen Jezus op de berg werd verheerlijkt noemt de evangelist een visioen. Plots zagen ze heel even in de concrete mens Jezus iets van dat oneindige, het Licht dat doorbreekt. Was het naar aanleiding van wat Hij zei of was het bij iets dat Hij deed, je weet het niet. Jezus in gesprek met Mozes, de vertegenwoordiger van de Wet, en Elia, de belangrijkste van de profeten. Maar via deze objectieve mens kwamen Wet en profeten tot vervulling waardoor voor de leerlingen iets van het goddelijke oplichtte. Slechts in een flits beleefden ze dit. En wanneer Petrus dat moment probeert vast te houden door drie tenten te willen bouwen, is het weer verdwenen. Dat gebeurt op meerdere plaatsen in de Bijbel: als de leerlingen het brood breken verdwijnt Jezus uit hun midden.
Daarmee stemt de Bijbelse schrijver helemaal overeen met ons hedendaags gevoel. Indien we al iets van het goddelijke mogen ervaren is dat meestal in een begenadigd moment. Wanneer je teksten van mystici leest, dan komt dat gevoel altijd terug. Er is dat éne moment van eenwording en daarna volgt een lange tijd van geduldig wachten, soms met een gevoel van diepe verlatenheid.
Is het niet vreemd dat we vanuit ons geloof belijden we dat eenwording met het goddelijke onze diepste bestemming is, maar dat dit ons slechts in een kort moment is gegeven. Maar je kan het goddelijke ook zoals de leerlingen beleven via een visioen. En dan wordt het boeiend, want wellicht hebben jullie allemaal wel ooit of regelmatig momenten dat je plots in het leven van elke dag iets van dat oneindige ervaart. Durf je erop te vertrouwen, wil je zo leven dat dit soort ervaringen je wel meer overvallen? De vastentijd kan zo’n tijd van aandachtige betrokkenheid zijn, een tijd van geduldig wachten met een open geest, hopend dat in het alledaagse iets van goddelijkheid mag oplichten.
Groot dankgebed ‘Kom over ons’ in Stilte zingen van H. Oosterhuis p.424
+ refrein 125 Gedenk ons hier bijeen
Na de communie lied 723B psalm 23+ De Heer is mijn herder
