Zondag 28 dec 2025 Vlucht naar Egypte: Feest van H. Familie.
Johan Fevery
Welkom en Openingszang 102: Onze hulp is in de naam van de Heer.
Inleiding
Openingsgebed
Heer, Gij schenkt ons leven doorheen de liefde en de vriendschap van mensen om ons heen, maar wij gaan er vaak zo achteloos aan voorbij. Gij wilt een band smeden tussen mensen, maar soms zien we meer wat ons verdeelt dan wat ons samenbrengt. We vergeten zo gemakkelijk dat ons leven, onze situatie en onze talenten ons gegeven zijn als een geschenk. God, keer U naar ons toe en geef ons sterkte. Dat vragen wij U in naam van Jezus, uw Zoon, onze Heer, Amen.
Tussenzang: Stilte nu nr. 765
In de Eerste lezing gericht aan de inwoners van Kolossus (KOLOSSENZEN 3,12-25) maar ook aan ons, vraagt Paulus om vergevingsgezind te zijn in het komende jaar: “Bekleed u, als Gods geliefde uitverkorenen, met ontferming, goedheid, nederigheid, zachtheid en geduld. Verdraag elkaar en vergeef elkaar, als de een tegen de ander een grief heeft. Zoals de Heer u vergeven heeft, zo moet gij ook vergeven”.
En bij Mt zegt Jezus: “Wanneer gij uw gave brengt naar het altaar en u daar herinnert, dat uw broeder iets tegen u heeft, laat uw gave daar vóór het altaar, en ga eerst heen, verzoen u met uw broeder en kom dan en offer uw gave”.
Laten wij in die geest van verzoening Gods hulp vragen over deze wereld in Lied 114: 1,2,10,11.
Inleiding op het Evangelie van Mattheüs 2,13-15 en 19-23
De tekst over de Vlucht naar Egypte komt alleen voor bij Mattheus, wellicht omdat Mattheus voornamelijk spreekt tot een publiek van joodse christenen. Hij wil er op wijzen dat profetieën uit de Schriften in Jezus bewaarheid worden. De profeet Hosea had immers gezegd ‘Uit Egypte heb ik mijn zoon geroepen’. Zo stelt Mattheus de persoon van Jezus volledig in de Joodse traditie. De tekst kan ook gelezen worden als een vergelijking met het Exodus verhaal, het mythologische verhaal waarbij Israël ontstaat vanuit het wegtrekken uit Egypte, terwijl de tocht van Jezus vanuit Egypte nu het ontstaan vertegenwoordigt van het christendom. Mattheüs wil ons geruststellen: wie de Schriften leest, begrijpt dat het zo moest beginnen.
Lezing uit het Evangelie volgens Mattheüs 2,13-15 en19-23.
Homilie:
uit de lezing van vandaag zou ik een aantal elementen willen weerhouden:
1. De vlucht naar en de terugkeer uit Egypte.
Afdalen naar Egypte en optrekken uit Egypte is een frequent gebeuren in het OT.
- Abraham doortrok Kanaän en ging naar Egypte omdat er hongersnood was in Kanaän
- Jozef kwam in Egypte terecht na een negatieve ervaring: verkocht door zijn broers.
- Mozes trok met zijn volk op uit Egypte
- Jezus vertrok uit Egypte naar het woord van Hosea 11,1 ‘Uit Egypte heb ik mijn zoon geroepen’ Volgens Nico Terlinden staat afdalen naar Egypte symbolisch gelijk aan problemen hebben, aan een negatieve ervaring, zich verlaten voelen, en aan tijdelijk hulp of troost zoeken in de overvloed van Egypte, maar … dit land is arm aan geloof… en verblijven in Egypte is altijd pijnlijk en tijdelijk, daarna trekt men op uit Egypte naar het beloofde land, naar een nieuwe toekomst.
2. Iets verder lezen we dat Jozef de situatie in Judea niet vertrouwde want Archelaus was nu de machthebber, en Jozef kreeg schrik om terug te keren naar Judea. Er was sinds jaren al een afkeer in het Zuidrijk Judea tov het Noordrijk Israël. De Judeeërs vonden immers dat zij de echte, zuivere Joden waren, met Jerusalem en zijn tempeldienst, en zij keken met minachting neer op de noorderlingen en zeker op de Samaritanen die geen zuiver joods bloed hadden omdat er gemengde huwelijken waren geweest met kolonisten, ingevoerd door de Assyriërs, de overwinnende macht. Jozef betrouwde de situatie in Judea niet en trok naar het noorden van Israël, naar eenvoudige mensen, naar Nazareth in Galilea. Bij de Judeeërs lag dat dorp ook al niet goed in de markt : denk maar aan de uitspraak: “wat goeds kan er uit Nazareth komen”. Jezus vertrekt dus reeds vanaf zijn geboorte vanuit ballingschap en vanuit een underdog positie tegenover de zelfbewuste kliek van Jerusalem. Dit zal later in het evangelie nog meer duidelijk worden. Zijn geboorte alleen al, lijkt een bedreiging voor het machtsmisbruik van de toenmalige religieuze en wereldse heersers. De boodschapper van God is de tegenpool van al wat groot en machtig is. Hij vereenzelvigt zich met de zwaksten, buitenstaanders, verdrukten. Hij was een vluchteling, van meet af aan opgejaagd.
3. We lezen ook in het evangelie dat Jozef een erg bekommerde vader was. Hij vertrouwt het woord van de engel, de boodschapper van God, en zet zelf de stap. Hij doet dit omdat hij gelooft en hoopt dat alles uiteindelijk goed zal komen. Bij hun ouderlijke zorg is er een oer-vertrouwen op God, waarvan zij weten dat Hij, samen met hen, de toekomst van hun kind wil behoeden. Vertrouwen wij er nog op dat onze weloverwogen daden geïnspireerd worden door God, die als Vader in goede en kwade dagen, het beste met ons voor heeft ? “Hij die ons al had gezie, nog voor wij werden geboren”, zoals we straks zullen zingen in Psalm 139. “ Als het God belieft”, was het gezegde van onze ouders. In een vorige homilie over het smeekgebed, zegde Pater Marcel dat het dikwijls pas jaren later duidelijk wordt, dat iets goed uitkwam, maar dikwijls op een andere manier dat wat wij ons voorgesteld hadden. “Blijf dus hopen en heb geduld want de Vader is een God van medelijden”. Het is ook opmerkelijk dat de relatie van Jezus tot God en ook onze verhouding tot God beschreven wordt als een kind-Vader relatie. Geen enkele andere godsdienst ziet God als een vader, en Jezus wordt onze broeder genoemd. Als christenen moeten wij een familie zijn. De Kerk viert op deze zondag het feest van de H Familie, maar betekent familie in de huidige tijd. Er bestaan plusvaders en pluspluskinderen en wat nog meer. Er is zoveel diversiteit. Hoe moeilijk is het voor ouders, die opgeslorpt worden door een druk beroep, om jongeren te beschermen tegen de invloed van de digitale wereld. Er komen meer verschillen in opvattingen tussen de generaties. Ook de grotere fysieke spreiding en de globalisatie veranderde het beeld van de familie. Met de huidige technische middelen kan men wel spreken met kinderen aan de andere kant van de wereld, en ze ook zien, maar men kan ze niet knuffelen. Hoe bruggen bouwen? Wellicht vooral door een eerlijk voorbeeld te geven en bij een gunstige gelegenheid een vredevol woordje te zeggen, en hoopvol te vertrouwen dat waarden die in het gezin voorgeleefd werden, vruchten zullen dragen.
Groot dankgebed nr 161
Na de communie: Lied 839 psalm 139;
Slotgebed (S. de Vries, Bij gelegenheid 1 p 191).
Gij hoort, goede God,
het geschrei van allen die in nood zijn,
van zij die als bannelingen moeten leven, en die geen vrede kennen,
van wie het leven in stukken brak.
Aanhoor hun geschrei en blijf hen nabij.
Als wij U waarachtig zoeken, komen wij hen op het spoor.
