33e zondag (2025) Apocalypse now
Marcel Braekers
Openingszang 510 wees hier aanwezig
Begroeting
Ik weet niet hoe u deze periode beleeft, maar ik vind het beangstigend om te ondervinden hoe snel de wereld verandert, hoe machtsposities wijzigen en de roep om herbewapening almaar toeneemt. De drones boven strategisch belangrijke plaatsen zijn een waarschuwing om de Russische bevroren tegoeden niet zomaar weg te geven. Een nieuwe vorm van oorlogvoering speelt zich af. Het moeten geen loopgraven meer zijn of gasaanvallen, het kan veel properder via cyberaanvallen op de haven, de luchthavens, de ziekenhuizen, enz. Ook al noemt Willy Claes die drones slechts vliegende grasmachientjes ze vormen een waarschuwing voor het land. Of het ooit zover zal komen dat hackers alles kunnen ontregelen weet niemand, maar het schept een sfeer van onveiligheid en ontheemding. Waarom zo een zondagse viering beginnen?
We gaan stilaan naar het einde van het kerkelijk jaar (volgende week is het de laatste zondag) en dan leest men ook elke keer de evangeliepassages waarin sprake is van de val en vernieling van Jeruzalem en ermee verbonden een lange periode van uitdrijving. Hoe gingen de eerste christenen om met geweld en vervolging en hebben ze ons iets te leren voor vandaag?
Gebed
Waar nog uw schepping zucht en wacht
Tot Gij voltooit wat Gij begonnen zijt,
Geef dat wij leven nu al met ons hart bij U.
Beziel ons met het visioen:
Hemel en aarde nieuw, een thuis alom voor wie zoeken
En brood genoeg voor wie nog hongeren.
Beziel ons, dat wij wachters zijn
Van heel uw goede schepping,
Waakzaam, bereid de tekenen te kennen.
Wij openen ons hart voor U
Opdat uw Geest kan dalen en worden
Tot onze eigen adem. S. de Vries, Bij gelegenheid I p. 191
Lofzang aan de Drie ene God nr. 537
Inleiding op de lezing
Dat het Midden Oosten op vandaag een heksenketel is, is helemaal niet nieuw. Voor en na de geboorte van Jezus waren er allerlei conflicten geweest. Eerst tussen Grieken en Joden en later tussen Joden en Romeinen. In 64 brandde Rome af en moesten de provincies geld ophoesten om de stad te herbouwen. De Romeinse gouverneur besloot daarom de 17 zilveren talenten uit de tempelschat te nemen, maar dat zorgde voor de nodige opstand. In 68 pleegde keizer Nero zelfmoord en na wat schermutselingen kwam Vespasianus aan de macht. Die wilde zich bewijzen als nieuwe gezaghebber en stuurde zijn zoon Titus naar Palestina om er eindelijk orde op zaken te stellen. Titus was een bekwaam veldheer maar ook genadeloos. In het jaar 70 tijdens de paasperiode als er veel volk in Jeruzalem was belegerde hij de stad. Er volgde een vreselijke strijd met veel doden aan weerszijde en de totale verwoesting van de stad en de tempel. Dat gebeuren bleef diep in het geheugen van de Joden gegrift en men overweegt het opnieuw gezien vanuit het leven van Jezus. Hoe zou Hij kijken naar wat 40 jaar na zijn dood zou plaats hebben?
Lucas 21, 5 – 19
Lied 373 dit ene weten wij
Homilie
“Red je leven door standvastigheid” zegt Jezus. De eerste christenen hadden de val van Jeruzalem van dichtbij meegemaakt en ze bleven altijd opnieuw over dat gebeuren nadenken, maar nu gezien vanuit de boodschap die Jezus had gebracht. Ze leggen in de mond van Jezus wat ze hadden beleefd, maar voegen er een belangrijke levensles aan toe: ‘blijf standvastig’.
Dit woord ‘standvastigheid’ of ‘hupomonè’ was algemeen bekend. Voor de stoïcijnen betekende het: wees moedig, wijk niet voor overmacht, verbijt de pijn als je gewond bent. Een beetje zoals onze ouders zegden als we met een jaap op onze knieën van het vallen thuis kwamen: ‘Doe niet flauw’. Een soldaat moest moedig zijn, een volk dat werd verdrukt moest koppig volhouden, of zoals in de Griekse tragedies, je moet het noodlot recht in de ogen durven zien, zo toont de mens zijn grootheid.
Ook in de Bijbel komt dit woord voor, maar daar krijgt het een heel andere betekenis. Je bent standvastig niet door te vertrouwen op je eigen kracht of uithoudingsvermogen, maar omdat je heel je vertrouwen op God hebt gesteld.
Zo lees je in psalm 37:
Leg je leven in de handen van de Heer
Vertrouw op hem, hij zal dit voor jou doen:
Het recht zal dagen als het morgenlicht
De gerechtigheid stralen als de middagzon.
Blijf kalm en wacht op de Heer. (v.5-7)
Plots zit je in een heel andere dimensie. Geen naïef vertrouwen wordt gevraagd waarbij men alles uit handen geeft en de ogen in het zand zou steken, maar een aansporing om bij alles wat we doen voor elkaar, bij onze inzet voor deze wereld altijd die andere dimensie vast te houden namelijk dat ons leven in Gods handen ligt en dat de wereld en de geschiedenis Hem ter harte gaan.
Blijf standvastig, geef de moed nooit op, blijf hopen ook al weet je niet hoe het met deze wereld zal vergaan, maar omdat je gevoed wordt door een innerlijke veerkracht die ons is gegeven.
Toen ik deze week deze viering voorbereidde ging ik kijken wat ik over dit evangelie in vorige jaren heb verteld. In mijn viering van 2007 las ik:
“Hoe nog te spreken over stand houden, over moedig zijn als geweld alles wat liefde en geborgenheid biedt, vernietigt. Kun je dit tegen vluchtelingen in Soedan, Zuid Congo of waar ook zeggen van wie men alle omhullende, geborgenheid gevende thuis heeft vernietigd? Kun je dit zeggen tegen jongeren die hier wekelijks om psychische hulp vragen, omdat volwassenen door misbruik hun innerlijke identiteit hebben vernietigd?”
Ik schrok me dood dat ik dit 18 jaar geleden schreef en dit vandaag nog altijd onverminderd doorgaat en dat erger dan ooit mensen worden afgeslacht. Is onze standvastigheid dan nog verantwoord? Of is het misschien toch die laatste ultieme strohalm of handvat waar we ons aan kunnen vasthouden? In een andere psalm lees ik:
Wacht in vertrouwen op de Heer met een dapper, standvastig gemoed
Wacht in vertrouwen op de Heer. (psalm 27)
Het zijn woorden van de Bijbelse dichter die doorheen eenzelfde bedreigingen werd getroffen.
Groot dankgebed: ‘Wie zullen wij aanbidden’ in H. Oosterhuis, stilte zingen p. 420 + refrein 134 laudete omnes gentes
Na de communie nr. 541 neem en eet
