250817 Het vuur dat Jezus ontsteekt

20e zondag (2025) Het vuur dat Jezus ontsteekt

Gonda Mertens

Begroeting:

Hartelijk welkom aan jullie allemaal
Als thema voor deze zondag koos ik: Vuur ben ik komen ontsteken op aarde!
Deze woorden komen uit het evangelie van Lucas 12, 49 - 53
We beginnen deze viering met het kruisteken: In naam van de Vader, de Zoon en de H Geest!
En we zingen samen:

Lied: 102 Opening van de dienst

Inleiding

Velen van ons hebben nog herinneringen aan de gezellige sfeer rond een kampvuur:
Alles begon bij het zorgvuldig stapelen van het verzamelde hout en het aansteken ervan in de avondschemering. Daarop volgde eerst het schuchter geknetter van aarzelende vlammetjes.
En pas na een tijdje voelde je de warme gloed van het dansende en soms hoog oplaaiende vuur.
In de late uren bij de langzaam uitdovende vlammen daalde een diepe stilte neer over de kampplaats.
Vuur fascineert de mensheid reeds eeuwen lang… De beheersing ervan is een belangrijk onderdeel geweest van de menselijke beschaving.
Vuur beschermde natuurvolkeren tegen wilde dieren en andere ongenode gasten, het bracht licht en warmte in de duisternis.
Het was eveneens een onontbeerlijke factor voor de bereiding van voedsel.
Vuur zuivert goud, en andere metalen. Maar vuur heeft ook een verontrustende en zelfs vernietigende kracht, natuur en bosbranden zijn vandaag schering en inslag, wereldwijd.
Mensen raken alles kwijt, dieren, bomen en planten verdwijnen of sterven uit .
Om niet te spreken over het oorlogsvuur dat altijd weer een bedreiging is voor de wankele vrede.
Vuur ontketent vreugdekreten en brengt mensen samen, maar het drijft ook families en gezinnen in angst en wanhoop uit elkaar!
Vuur is een alomvattend en universeel symbool, dat de alledaagse werkelijkheid overstijgt
Voor vele mystici is vuur ook een krachtig beeld van Gods werkzame aanwezigheid in de ziel.
Meister Eckhart noemt de zielenvonk het centrum of de kern van onze persoon.
In psalm 50 nadert God en breekt het zwijgen, een verterend vuur gaat voor hem uit.
We staan vandaag stil bij enkele ingrijpende woorden die Lucas in Jezus mond legde:
‘Ik ben gekomen op aarde om een vuur te ontsteken en wat zou ik graag willen dat het al brandde’.
‘Ik moet een doop ondergaan en word hevig gekweld zolang die niet volbracht is’.
En tot slot: ’Denken jullie dat ik gekomen ben om vrede te brengen op aarde?
Verre van…ik kom verdeeldheid brengen’.
Enkele vragen dringen zich op:
Welk vuur wil Jezus op aarde ontsteken en ook doen oplaaien?
Welke doop verlangt hij tot elke prijs te ondergaan?
En waarom brengt zijn optreden geen vrede, maar verdeeldheid?

In de homilie wil ik daar wat dieper op ingaan.

Gebed

Heer Jezus,
Leer mij U te zien zoals gij gezegd hebt over uzelf:
Ik ben een vuur op aarde komen brengen en hoe verlang ik dat het oplaait!
Doorstraal onze duisternis, verlicht ons, ga voor ons uit.
Kom in mij, maak geluid in mij!
Verwarm mijn koude hart, doorgloei het, maak het zacht
Vlam van liefde ontsteek jouw heilig vuur op aarde
Gij hebt ook gezegd: ik breng geen vrede maar verdeeldheid…
Leer ons geen aanstoot te nemen aan U.
Neem de verdeeldheid weg in ons eigen hart en in de wereld.
Maak ons vastberaden en sterk dat wij leven uit uw kracht!
Schep in ons ruimte voor gerechtigheid, liefde en vrede!
Ontsteek in ons het vuur van uw heel makende Geest!
Amen

Eerste lezing:

Enkele losse gedachten uit: Zaden van contemplatie van Thomas Merton

In de hele wereld en de hele geschiedenis door wordt Christus opnieuw gekruisigd!
Overal veroorzaken menselijke hebzucht en begeerte onophoudelijk verdeeldheid, vanuit de verdeeldheid die in onze eigen zielen woekert.
Wonden die de mensen wegrukken van eenheid met elkaar, worden groter en leiden tot enorme oorlogen. De wereldgeschiedenis, met de materiële vernietiging van steden, naties en mensen is de uitdrukking van de interne verdeeldheid die volkeren tiranniseert.

Wanneer ik bid om vrede bid ik ook om beschermd te worden tegen de interne verdeeldheid, de doof - en blindheid van mijn eigen hart.
Als je waarachtige vrede verlangt moet je het onrecht, de tirannie, de hebzucht haten, maar haat ze in jezelf en niet in anderen.

Er zijn twee dingen die mensen kunnen doen tegen de pijn van hun onderlinge verdeeldheid.
Zij kunnen liefhebben en zij kunnen haten.

Louter menselijke liefde volstaat niet. Zolang wij niet gezuiverd worden door de liefde van God, blijven wij van elkaar gescheiden en tegenover elkaar staan en zal de vrede en eenheid tussen ons onbestendig en pijnlijk zijn.
Maar de liefde zal een begin maken met de genezing van alle wonden.
Adem Gods lucht in!
Hij is een verterend vuur dat in ons zal branden als wij er met hart en ziel naar verlangen.
Alleen Hij kan ons zuiveren.

Lied: 510 Wees hier aanwezig

Evangelie: Lc 12, 49 -53 M

Homilie

Zoals ik reeds in de inleiding vermeldde is vuur een vaak terugkerend symbool, ook in de bijbel.
Ieder van ons herinnert zich nog wel het verhaal van de brandende doornstruik !
De aandacht van Mozes wordt getrokken door een struik die in brand stond en niet door het vuur wordt verteerd, hij wil dit wonderlijk verschijnsel van dichtbij bekijken. Maar de Heer riep hem toe; kom niet dichterbij en trek je sandalen uit want de grond waarop jij staat is heilig!
Vuur verwijst hier en op andere plaatsen in de Schrift naar het heilige: zoals de ervaring van Gods huiveringwekkende aanwezigheid, de aankondiging van een ingrijpende goddelijke tussenkomst of een spreken van de godheid.
Wij kennen zeker ook nog het verhaal van de vurige tongen die de apostelen in vuur en vlam zetten. Hun angst en verdriet veranderde in grote vreugde en zij traden vrijmoedig naar buiten!
Op andere plaatsen waarschuwt de Bijbel ons ook voor het verschroeiend en vernietigend vuur van de hel, bij het Laatste Oordeel, op het einde der tijden.
Wie onder ons heeft als kind nooit angst gehad voor de hel?
In de tijd van Lucas heerste er grote onzekerheid in de christengemeenschappen, velen van hen leefden in angst en werden geconfronteerd met tegenkanting, vervolging en lijden.
Met de woorden van de Heer Jezus: ik kom op aarde een vuur ontsteken, wil de evangelist die gemeenten een hart onder de riem steken, hen de nodige moed inspreken.
Jezus sprak voortdurend over de komst van het Rijk Gods. en wil er vaart achterzetten, maar krijgt meer en meer te maken met afwijzing, tegenkanting, onbegrip en ontbering.
Dit hield hem niet tegen om zijn zending ten eind toe verder te zetten!
Een groot innerlijk vuur, een heilige passie bezielde hem!
Maar Farizeeën en Schriftgeleerden twijfelen aan zijn goddelijke zending.
Lastige charismatici werden in het verleden en ook nu nog vaak met de satan in verband gebracht.
In de Talmoed horen we dat Jezus terechtgesteld werd omdat hij zich schuldig had gemaakt aan toverij en het volk tot afvalligheid had verleid
Naar menselijke maatstaven was hij te groot !
Uit Nazareth kan daar iets goed vandaan komen?
Zijn volksgenoten kenden hem van nabij, ze wisten wie zijn ouders, broers en zussen waren.
Velen twijfelden aan hem! Ze nemen aanstoot aan zijn opdracht als Zoon van God.
Jezus twijfelt niet, en zegt aan aan zijn toehoorders:
Wat zijn jullie toch een ongelovig en dwars volk! Begrijpen jullie het dan nog niet ?
‘Willen jullie soms ook weggaan’ ?
En in het boek van de openbaring zegt de evangelist Johannes aan de kerk van Laodicea:
Ik weet wat u doet, hoe u niet koud bent of warm! Was u maar warm of koud.
Maar nu u lauw bent zal ik u uitspuwen.
Daarom koop van mij goud dat in het vuur gelouterd is en u zult rijk zijn.
Jezus is gekomen om op aarde om ook in ons een vuur te ontsteken! Welk vuur?
Het vuur van Gods liefde voor ons en omgekeerd, maar het vuur wil niet branden.
En dan stel ik me de vraag: hoe is het toch mogelijk dat iemand die aan ieder die wil horen, een boodschap van liefde en vrede brengt, toch zoveel tegenwerking en verdeeldheid teweeg heeft gebracht ?
De Talmoed kende reeds deze problematiek van in de tijd voorafgaand aan de komst van de Messias. Daar lezen we: Onder het geslacht van voor de zoon van David zal de dochter opstaan tegen haar moeder, de schoondochter tegen haar schoonmoeder…(Talmoed, 97,a)
In die zin vervulde Jezus ook de profetie van Micha (7,6) Daarin lezen we: Ieder heeft tot vijand de mensen van zijn eigen huis!`
Hoe komt dat?
Een kleine groep volgelingen geloven in hem, velen zijn onverschillig of wijzen hem radicaal af!
Ligt het dan toch aan de wereld en ook aan ons dat we oren hebben en niet willen horen, ogen hebben en niet willen zien…dat we niet koud zijn en niet warm maar lauw…en dat we ons niet laten louteren door zijn goddelijk vuur, m.a. w. ons niet willen bekeren?
En is het misschien daarom dat het heilig vuur van Gods liefde, en vrede, de zielenvonk in de harten van de mensen, niet kan branden?
Daarom zal en wil Jezus ook een doop ondergaan en verlangt hij er vurig naar die te volbrengen.
Over welke doop gaat het ?
De Mensenzoon zal worden ondergedompeld in een zee van onbegrip, pijn en lijden, hij zal overgeleverd worden in de handen van de mensen. En verworpen worpen door de religieuze leiders die vaak zoals ook nu, vasthielden aan hun groot gelijk, aan oude wetten en tradities.
Zij wisten en weten wie en hoe God is.
Maar niemand heeft ooit God gezien!
Jezus is beeld van God en boodschapper van Gods liefde!
Hij wordt afgewezen, maar zal zijn leven voor ons geven tot aan de dood op een kruis!
Hoe reageer ik ?
Ben ik warm of ben ik koud? Of misschien lauw….?
Een confronterende vraag!
Daarom bid ik tot slot:
Heer Jezus ontsteek in mij en in ons allen het vuur van uw liefde en vrede!
Het laaiende vuur van uw Geest!